Kâr hesabı için yalnızca para giriş ve çıkışı yetmez
Geçen aydan kalan bir müşteri alacağını bu ay tahsil ettiğinizde kasanız artar. Fakat bu tahsilat aynı satışı ikinci kez gelir yapmaz. Benzer biçimde, stok almak için yapılan ödeme de ürünlerin tamamının o ay satıldığını göstermez. Kâr/zarar takibi, nakit akışından farklı bir hesaplama gerektirir.
Cari Tut'un yönetim raporu satış gelirini, kaydedilmiş satış maliyetini ve dönem giderlerini ayrı ele alır. Ürün satırı bulunmayan veya maliyeti tamamlanmamış satışlar kesin kâr gibi yorumlanmamalıdır. Veri eksikliği işaretlenerek raporun dayanağı görünür tutulur.
Satış maliyeti kalan stoktan ayrılır
100 adet ürün için toplam 100.000 TL maliyet oluştuğunu düşünün. Bunların 40'ı satılmışsa ve başka fark yoksa 40.000 TL satış maliyeti, 60.000 TL kalan stok değeri vardır. Satışların tutarından ürün alış ödemesinin tamamını düşmek, kalan ürünü de sanki satılmış gibi değerlendirmek olur. Stok takibi bu ayrımın kaynağını oluşturur.
Satış iadeleri ve kontrollü ters kayıtlar da sonuca yansır. İade hangi tarihte kaydedilmişse, ilgili dönemin gelir ve maliyet etkisi izlenebilmelidir. İlk kayıt geçmişten silinerek sonraki raporların açıklamasız biçimde değiştirilmesi yerine kayıt geçmişi korunur.
Önceki zarar nasıl görünür?
İlk ay 1.000.000 TL zarar, sonraki ay 600.000 TL kâr oluştuğunu varsayın. İkinci ay tek başına kârlıdır; iki ayın birikimli sonucu ise 400.000 TL zarardır. Üçüncü ay 500.000 TL kâr oluşursa birikimli sonuç 100.000 TL kâra geçer.
Önceki ayın zararı sonraki ayın giderine yeniden eklenmez. Aylık sonuç ile birikimli sonucun ayrı sunulması, hem o ayın performansını hem geçmiş kaybın ne kadarının karşılandığını görmenizi sağlar. Bu yönetim hesabını kendiliğinden bir vergi zararı mahsubu kabul etmemek gerekir.
Raporu okurken hangi sırayı izleyin?
Önce net satışın hangi kayıtlarla oluştuğunu kontrol edin. Ardından satılan ürün maliyetinin tamamlığını ve iadeleri inceleyin. Kira, personel, reklam ve diğer giderlerin dönem ve kategorilerini gözden geçirin. Son olarak aylık ve birikimli sonucu karşılaştırın.
Kasadaki değişim farklı görünüyorsa açık alacak, ödenen eski borç, alınan kredi, sermaye ve stok hareketlerine bakın. Rapor vergi öncesi işletme yönetimi görünümüdür; gerekli bilgiler olmadan vergi sonrası kesin net kâr olarak sunulmaz. Demoda aylık grafiklerle kaynak işlem listelerini birlikte inceleyebilirsiniz.