Stok miktarı ve stok değeri farklı soruları yanıtlar
Bir üründen 100 adet bulunması, stoğun değerini tek başına açıklamaz. Alışların hangi fiyatlarla yapıldığı, ürünün hangi kısmının satıldığı ve iadeler miktar kadar önemlidir. Cari Tut'un ürün kayıtları miktarı, maliyet değerini ve satış fiyatını ayrı tutar. Böylece ürünün satış etiketini, henüz gerçekleşmiş bir kazanç gibi yorumlamazsınız.
Ürün kartında ad, stok kodu, ölçü birimi, başlangıç miktarı, maliyet ve satış fiyatı bulunur. Tekstil işletmelerinde metre ve kilogram gibi birimler günlük işin parçasıdır. Aynı ürünün ölçü birimini her işlemde değiştirmek yerine tanımı baştan doğru yapmak, miktarların anlamını korur. Bir top kumaşın her zaman aynı metrajda olduğunu varsaymamak gerekir.
Alış ve satış ürün satırlarıyla ilişkilendirilsin
Bir alış kaydını ürün satırıyla girdiğinizde ilgili miktarın stoğa etkisi izlenebilir. Satışta da hangi ürünün ne kadar çıktığı bilinmelidir. Yalnızca toplam tutarı kaydedilen bir satış, ürün maliyetini kendiliğinden açıklamaz. Böyle bir kayıt için rapordaki maliyet eksikliği ayrıca görülmelidir.
Örneğin toplam 100.000 TL maliyetle alınan 100 üründen 40'ı satılmışsa, başka bir maliyet farkı yokken 40.000 TL satış maliyeti ve 60.000 TL kalan stok maliyeti oluşur. Alış için 100.000 TL ödeme yapılması ise ayrıca nakit hareketidir. Bu örnekte kalan 60 ürünün bedeli, sırf ödeme yapıldığı için satılan ürün maliyetine dönüşmez.
Maliyet değiştiğinde ne olur?
Başlangıç yaklaşımı hareketli ağırlıklı ortalama maliyettir. Yeni bir alışın miktarı ve maliyeti mevcut stokla birlikte değerlendirilir. Böylece farklı tarihlerde farklı fiyatlarla alınan ürünlerde tek bir eski birim fiyata bağlı kalınmaz. Hesaplamanın dayanağı, doğru ürün kodu ve doğru miktar girişidir.
Tam satış iadesinde, desteklenen işlem akışında ürün orijinal satışın kayıtlı maliyetiyle geri alınabilir. Sonraki stok hareketleri alış iadesini güvenli biçimde ters çevirmeyi engelliyorsa sistem inceleme ister. Miktarı veya maliyeti tahmin ederek sessiz bir düzeltme yapmak yerine kaynak kayıt korunur.
Kontrol alışkanlığı oluşturun
- Aynı ürünü farklı yazımlarla iki kez açmayın.
- Sayım ile sistem miktarını belirli aralıklarla karşılaştırın.
- Maliyeti eksik satışları ay sonunda kontrol edin.
- Çok düşük stokta kalan ürünler için satın alma ihtiyacını inceleyin.
- Şube/depo ayrımının kurulumunuzdaki kapsamını doğrulayın; şirket genelindeki stok ile ayrı depo stoklarını karıştırmayın.
Stok takibinin kâra etkisini kâr/zarar sayfasında inceleyebilir, ürün ve hareket örneklerini demoda görebilirsiniz.